Tatmedia - portal sredstv massovoy kommunikatsii Respubliki Tatarstan
Na glavnuyu Poisk Napisat pismo



Rambler's Top100
    Proekt turında     MMÇ statistikası     MK üsterü fondı     Milli tiraj xezmäte     Konkurslar     Fotoalbom    
Koşlar yardämgä moxtac

Cimleklär elep,   alarga avır kışnı  isän-sau uzdırıp cibärergä  yardäm itäbez. Alarnıñ xäräkätlären  küzätep  torganda östävenä üzebez dä  zur estetik läzzät alabız.

Cimleklär kuelgan mäydançıklarda, yaki alar tiräsendä  nindi koşlar päyda bulırga mömkin soñ:  zur pesnäk, kük pesnäk, körtlek, kük kügärçen, kozgın, çıpçıklar, şulay   uk  Kızıl  kitapka kertelgän  kügelcem tukran, ak yabalak, ozın koyrıklı yabalaklarnı kürergä bula,  ä kayber ellarda  ak koyrıklı diñgez börkete, karçıga (podorlik bolşoy) da  oçıp kuna.

Cimleklär yanına küpläp kilüçelär, mögaen, pesnäklärder. Katlaulı korılmalarga tiz genä iyaläşä almasalar da,  çıpçıklar da kürengäli. Kük kügärçennär  konstruktsiyaläre buença üzlärenä bötenläy turı kilmi torgan (mäsälän,  söt paketları)  cimleklär yanına da kilälär. Kügärçennärneñ cimlekkä  oçu tişege aşa kilü yulların ezlärgä mataşuları kızıklı. Koşlar  täpiläre belän  tişek  çitenä   yabışalar häm,  tigezlekne saklau öçen, kanatları belän eş-eş cilpenep, cimlekkä kunaklarga tırışalar. Sorı kozgınnar  azık salıngan söt paketların ertalar. Tukrannar  gadäti  häm daimi kilüçelär. Kayvakıt alar, härkaysı üzençä, orlık çuku öçen caylırak daimi urın äzerlilär. Karabüreklär turında  ädäbiyatta bu koşlar  cimleklärdän gadäti faydalanuçılar  dip yazılgan, ämma, bezneñ küzätülärgä karaganda, alar monı  berençe kilüdä uk faydalana almıylar. Alarnıñ buluın gadättä tuklandıru mäydançıgı tiräsendäge  ciläklär häm  börelärne   aşagannan soñ  küräseñ.  Körtleklärgä  azıknı  cirgä yaki yassı faneraga sibärgä kiräk,  alar agaçlarga elengän cimleklärdän aşıy almıylar.

Cimleklär yanına oçraklı räveştä kilüçelär – ak koyrıklı diñgez börketläre. Bu  da  ertkıç koşlarga tuklanuda yardäm  bulıp  tora.   Kügelcem tukran – tıyulık  territoriyasendä  daimi yaşi, ul da şundıylar arasına kerä. Yort yanında, cimlek tiräsendä  böterelep ala da, utırıp, yortnıñ agaç stenasın çukıp kitä. Gacäep formadagı konstruktsiyaneñ cimlek ikänlegen,  anda bik küp kaloriyale rizık buluın häm tiz arada  anı annan alu ämälen tabarga kiräklegen “añlarlık”  instinkt barlık koşlarda da bulmıy. Gomumän alganda,  mondıy sälätkä pesnäklär  häm urman çıpçıkları, bälki,  tagın tukrannar gına iya. Kalgan koşlarga  yaña häm gadätlänmägän azık-tölek resursın  üzläşterü öçen baytak vakıt kiräk. Şulay da cimleklärgä salıngan azıknı aşıy torgan koşlar barısı da diyarlek   küpmeder  vakıttan soñ annan faydalanırga öyränälär. 

Bu protsessta öç stadiyane aerıp çıgarırga bula. Başta “yaña kilgännär”ne  daimi kilüçelärneñ tuplanuı tarta, alarnıñ kübese cimlekneñ üzenä nıklap kızıksınu kürsätmi, küzätkän kebek,  kıyusız gına eraktarak utıralar. İkençe stadiyadä koşlar  tuklanu urının azık  çıganagı bularak faydalanalar, läkin cimlekneñ eçenä älegä kermilär. Alar barı cirdän pesnäklär (töp kilüçelär)  töşerep kaldırgan orlıklarnı häm alarnıñ kaldıkların çüplilär, koşlar cimne çukıgan cirdän azık ezlilär. Küpmeder vakıttan soñ  iyalängän koşlar cimlekneñ üz eçennän dä orlıklarnı  ala başlıylar, xätta cimlekneñ konstruktsiyase alar öçen  uñaysız bulsa da,  älbättä, konstruktsiyaneñ uñaylılıgı  bu protsessnı tizlätä.

Alga taba cimleklärdän faydalana belü üzlären totu traditsiyase buença tapşırıla, küräseñ. Könnärdän  ber könne cimlekkä iyalängän tör, kagıydä bularak (ägär berär närsä, ekstraordinar kilep çıkmasa), kilüçelär safınnan çıkmıy. Şulay itep, kilüçelärneñ sanı häm töre vakıt uzu belän arta – tuklanu mäydançıgı “üsä”. Cimlek nindi östenleklär birä?

Berençedän, koşlarnı  cimlekkä cälep itü  älege cirlekneñ  koşlar sostavın tagın da tulırak bäyalärgä  östämä mömkinleklär birä.  İkençedän, vakıt-vakıt  tulılana torgan  cimlek tä   anıñ äylänä-tiräsendä  koşlarnıñ  tören arttırırga sälätle. Aeruça  bezneñ tıyulıkta cimlekkä kilüçe koşlarnıñ törlelegen   küzätü kızıklı. Ber süz belän äytkändä, bez  äylänä-tiräne  saklauda üzebezneñ köçtän kilgän kadär öleş kertäbez.

    

 


Biektau xäbärläre  Fänil Gıymadiev, .Çulpan. däülät tabigat tıyulıgı naçalnigı. 2010-02-16 09:54:59

Kire kayt
Poisk

Üz şähäreñne sayla

TR GMÇ

Gazetalar
Jurnallar
Televidenie
Radio
Mäglümat agentlıkları
Kitap näşriyatları
Matbugat xezmätläre
Redaktsiya üzäkläre
Rossiyadäge tatar GMÇ


28 29 30 01 02 03 04
05 06 07 08 09 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 01



Reyting@Mail.ru Rambler's Top100
 
    Proekt turında     MMÇ statistikası     MK üsterü fondı     Milli tiraj xezmäte     Konkurslar     Fotoalbom    
2004 el Tatarstan Respublikasınıñ "Tatmedia" gammävi kommunikatsiya agentlıgı

Yañadan bastıru barı tik agentlık häm GMÇ redaktsiyaläre rizalıgı belän başkarıla